Bulaşıcı hastalıklar, tıptaki büyük ilerlemelere rağmen günümüzde de insanlık için ciddi bir tehdit olmaya devam etmektedir. Özellikle ölüm oranı yüksek olan bulaşıcı hastalıklar, salgınları sınırlı kalsa bile, enfekte olan kişiler için hayati risk taşır. Bu yazıda, ölümcüllük oranları temel alınarak dünyanın en tehlikeli bulaşıcı hastalıklarını 10. sıradan 1. sıraya kadar ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.

10. Sarı Humma (Yellow Fever)


Sarı humma, sivrisineklerle bulaşan viral bir hastalıktır ve ağırlıklı olarak Afrika ile Güney Amerika’nın tropikal bölgelerinde görülür. Vakaların bir kısmı hafif seyretse de, ağır olgularda karaciğer yetmezliği ve kanama gelişebilir. Ağır vakalarda ölüm oranı %20–50 arasındadır. Etkili bir aşısı bulunduğundan, aşıyla korunma büyük önem taşır.

9. SARS (Ağır Akut Solunum Yolu Sendromu)


SARS, 2002–2003 yıllarında küresel bir salgına yol açan bir koronavirüs enfeksiyonudur. Başlıca solunum sistemini etkileyerek ağır zatürreye neden olur. Genel ölüm oranı yaklaşık %10 olup, yaşlı bireylerde bu oran belirgin şekilde daha yüksektir.

8. Veba (Plague)


Tarihte “Kara Veba” olarak bilinen veba, günümüzde de nadir de olsa görülen bakteriyel bir enfeksiyondur. Özellikle pnömonik veba tedavi edilmediğinde neredeyse %100 ölümcül olabilir. Antibiyotiklerle tedavi mümkündür, ancak erken tanı hayati öneme sahiptir.

7. MERS (Orta Doğu Solunum Sendromu)


MERS, ağırlıklı olarak Orta Doğu’da bildirilen bir başka koronavirüs enfeksiyonudur. Ağır zatürre ve böbrek yetmezliğine yol açabilir. Bildirilen ölüm oranı yaklaşık %35 olup, hastane kaynaklı bulaşlar önemli bir sorun oluşturmuştur.

6. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi


Kenelerle bulaşan bu viral hastalık, ani başlayan yüksek ateş ve şiddetli kanamalarla karakterizedir. Endemik bölgelerde sağlık çalışanları için ciddi risk oluşturur. Ölüm oranı %10–40 arasında değişmektedir.

5. Nipah Virüsü Enfeksiyonu


Doğal rezervuarı meyve yarasaları olan Nipah virüsü, insanlarda akut beyin iltihabı (ensefalit) ve solunum yetmezliğine yol açabilir. Salgınlar sırasında bildirilen ölüm oranı %40–75 gibi son derece yüksek seviyelerdedir. Henüz onaylanmış bir aşı veya özgül tedavi yoktur.

4. H5N1 (Kuş Gribi)


H5N1, kümes hayvanlarından insanlara bulaşabilen yüksek patojeniteli bir influenza virüsüdür. İnsanlarda nadir görülmesine rağmen, bildirilen vakalarda ölüm oranı yaklaşık %50–60 olup, çoğunlukla ağır viral zatürre nedeniyle ölüme yol açar.

3. Ebola Virüs Hastalığı


Ebola, şiddetli ishal, kusma ve yaygın kanamalarla seyreden son derece tehlikeli bir viral kanamalı ateştir. Geçmiş salgınlarda ölüm oranları %50–90 arasında bildirilmiştir. Son yıllarda geliştirilen tedaviler ve aşılar sayesinde ölüm oranı bir miktar azalmış olsa da hastalık hâlâ çok ölümcüldür.

2. Marburg Virüs Hastalığı


Ebola virüsüne yakın akraba olan Marburg virüsü, benzer belirtilerle ve çok ağır seyirle ortaya çıkar. Salgına bağlı olarak ölüm oranları %80–90 seviyelerine ulaşabilmektedir ve bilinen en ölümcül enfeksiyonlardan biridir.

1. Kuduz (Rabies)


Kuduz, genellikle hayvan ısırıkları yoluyla insanlara bulaşan viral bir hastalıktır. Belirtiler ortaya çıktıktan sonra ölüm oranı neredeyse %100’dür. Ancak maruziyet sonrası zamanında yapılan aşı uygulamaları hastalığın gelişmesini önleyebilir. Belirti başladıktan sonra etkili bir tedavi bulunmadığından, kuduz dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalığı olarak kabul edilir.

Sonuç

Ölüm oranı yüksek bulaşıcı hastalıkların ortak özelliği, belirtiler başladıktan sonra tedavilerinin son derece zor veya imkânsız olmasıdır. Buna karşın, birçoğu aşılar, erken tanı ve etkili korunma önlemleriyle önlenebilir. Doğru bilgiye dayalı farkındalık ve güçlü küresel halk sağlığı politikaları, bu ölümcül tehditlerle mücadelede insanlığın en önemli silahıdır.